Chỉ vài phút sau khi Mỹ và Israel mở các cuộc không kích vào Tehran hôm thứ Bảy, sàn giao dịch crypto lớn nhất Iran – Nobitex – đã chứng kiến làn sóng rút tiền bùng nổ chưa từng có.
Theo báo cáo công bố hôm thứ Hai của Elliptic, lượng crypto rút khỏi Nobitex tăng hơn 700%, vượt mốc 500.000 USD chỉ trong vài phút sau đợt không kích đầu tiên. Biểu đồ on-chain cho thấy tổng giá trị rút tiền thậm chí đạt gần 3 triệu USD trong vòng một giờ cùng ngày.
Crypto outflows on Nobitex from late February to March 1.
“Capital flight” hay chỉ là cú sốc tạm thời?
Elliptic nhận định mức tăng đột biến này “có khả năng phản ánh dòng vốn tháo chạy khỏi Iran”, khi truy vết ban đầu cho thấy phần lớn tài sản được chuyển tới các sàn giao dịch crypto ở nước ngoài.
Theo công ty phân tích này, việc sử dụng crypto giúp nhà đầu tư:
“Di chuyển tiền ra khỏi Iran trong khi tránh được một phần sự giám sát của hệ thống ngân hàng toàn cầu.”
Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn một chiều.
Nền tảng pháp y blockchain TRM Labs lại cho rằng chưa có bằng chứng rõ ràng về làn sóng “capital flight”. Theo TRM, sau ngày thứ Bảy, dòng tiền rút khỏi Nobitex giảm mạnh — trùng thời điểm chính quyền Iran áp đặt tình trạng mất kết nối internet diện rộng.
Báo cáo cho biết mức độ kết nối internet tại Iran đã giảm khoảng 99% ngay sau khi xung đột bùng phát. TRM kết luận:
“Hệ sinh thái crypto của quốc gia này không cho thấy dấu hiệu tăng tốc hay tháo chạy vốn, mà đang suy giảm cả về giao dịch lẫn khối lượng khi chính quyền thực thi phong tỏa internet nghiêm ngặt.”
Nobitex – “xương sống” của crypto Iran
Không phải ngẫu nhiên Nobitex trở thành tâm điểm. Đây là sàn giao dịch lớn nhất Iran, chiếm khoảng 87% tổng khối lượng giao dịch crypto nội địa.
Chỉ riêng năm 2025, Nobitex đã xử lý khoảng 7,2 tỷ USD giao dịch cho hơn 11 triệu người dùng — một con số cho thấy crypto đóng vai trò sống còn trong nền kinh tế bị trừng phạt nặng nề này.
Khi ngân hàng sụp đổ, crypto trở thành lối thoát
Việc người dân Iran phụ thuộc vào crypto không phải mới.
Tháng 10 năm ngoái, một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất nước này – Ayandeh Bank – đã phá sản sau khi ghi nhận 5,1 tỷ USD thua lỗ và gần 3 tỷ USD nợ, ảnh hưởng tới hơn 42 triệu khách hàng.
Ngân hàng trung ương Iran cũng cảnh báo thêm 8 ngân hàng nội địa khác có nguy cơ giải thể nếu không cải tổ.
Trong bối cảnh hệ thống tài chính mong manh và các lệnh trừng phạt quốc tế siết chặt, crypto trở thành công cụ lưu trữ và chuyển giá trị thay thế. Tuy nhiên, hệ sinh thái này cũng không miễn nhiễm rủi ro: Nobitex từng bị hack 81 triệu USD vào tháng 6.
Crypto – “van xả áp” của nền kinh tế bị phong tỏa?
Sự kiện lần này đặt ra câu hỏi lớn: liệu crypto đang đóng vai trò là “van xả áp” cho dòng vốn trong khủng hoảng địa chính trị, hay chỉ phản ánh phản ứng hoảng loạn ngắn hạn trước biến động quân sự?
Dù theo cách diễn giải nào, dữ liệu on-chain một lần nữa chứng minh: trong thời đại blockchain, dòng tiền luôn để lại dấu vết — và thị trường phản ứng nhanh hơn bất kỳ tuyên bố chính trị nào. 🚀
